Miasto w harmonii z naturą

fot: Phillie Casablanca/CC/Flickr

Środowisko miasta i jego krajobraz są kształtowane przez wiele czynników, z których zieleń powinna zasługiwać na szczególną uwagę. Tereny zielone parków, ogrodów czy zieleń towarzysząca komunikacji stanowią podstawę wypoczynku i rozrywki dla mieszkańców terenów zurbanizowanych.

Rozdzielanie ekosystemów i destabilizacja terenów zielonych, jak również wchłanianie ich na rzecz kolejnych inwestycji stało się przyczyną poszukiwań optymalnego rozwoju wewnątrzmiejskiego, a także wdrażania ekologicznych zasad przekształcania obszarów śródmiejskich. Funkcjonowanie miasta jako środowiska zbudowanego zgodnie z zasadami ekologii następuje w wyniku długiego i skomplikowanego procesu.

Proces ten opiera się na wielkich nakładach kosztów oraz na powszechnej akceptacji i dojrzałości społecznej mieszkańców, którzy muszą uznać i dostosować się do nowego stylu życia. Ponieważ obecność człowieka w przyrodzie jest faktem, interesująca może wydawać się alternatywa rozwoju urbanistycznego opartego na poszukiwaniu harmonii z naturą. Ekologia miasta opiera się na założeniu, że jego układ strukturalno-funkcjonalny powinien być oparty na modelu ekosystemu, w którym dominuje człowiek, a zieleń jest integralnym składnikiem architektury i urbanistyki.

Dostosowanie rozwoju miasta, jako systemu antropogenicznego, do modelu zgodnego z koncepcją zrównoważonego rozwoju, tworzącego środowisko życia przyjazne przyrodzie i mieszkańcom, powinno oznaczać m.in. dążenie do uzyskania struktury urbanistycznej oszczędnej i zwartej, jako najmniej uciążliwej dla przyrody.

Największą szansą na zrealizowanie tej koncepcji jest promowanie rozwoju miast do wewnątrz, czyli polityka przestrzenna oparta na rewitalizacji i odzyskiwaniu obszarów wewnątrzmiejskich na zasadzie eliminowania funkcji uciążliwych, m.in. przemysłu, obiektów kolejowych, militarnych itp.

Wprowadzanie na te tereny uporządkowanej zieleni i przekształcenie istniejącej oraz wprowadzenie nowej zabudowy mieszkaniowej może stanowić ekwiwalent atrakcyjności mieszkania na obrzeżach, zapobiegając tym samym migracji na peryferia i nieodwracalnym przemianom środowiska naturalnego.

Wyzwaniem jest reorganizacja zależności terytorialnych w codziennym funkcjonowaniu społeczeństwa. Rozrastanie się miast to jedno z największych zagrożeń równowagi społecznej i ekologicznej. Strategie rozwiązywania tych problemów powinny być oparte na stałym powiększaniu obszarów zajmowanych przez przyrodę, na rozbudowie systemów zieleni przenikających się z zabudową czy na tworzeniu sieci korytarzy ekologicznych.

Krajobraz miast kształtują zespoły zwartej zabudowy miejskiej z placami i ulicami, jako podstawowe jednostki krajobrazu. Jedną z metod kreowania nowych, atrakcyjnych przestrzeni miejskich i ich krajobrazów jest organizowanie i urządzanie skwerów, ulic, wnętrz miejskich poprzez kompozycje przestrzenne zespołów roślinnych w powiązaniu z systemami zieleni miejskiej.

Czytaj dalej